Tổng hợp 3 cách nấu quả trám xanh ngon bất bại, khử sạch vị chát

Cách nấu quả trám xanh sao cho bùi béo, giữ được độ giòn mà không còn vị chát đắng là câu hỏi khiến nhiều người nội trợ đau đầu mỗi khi vào mùa trám. Loại quả dân dã này (còn gọi là trám trắng) nếu được xử lý đúng kỹ thuật sẽ trở thành mỹ vị “hao cơm” khó cưỡng, nhưng chỉ cần sai lệch một chút trong khâu om nước, thành phẩm rất dễ bị cứng đanh hoặc chát xít nơi đầu lưỡi.

Nguyên tắc sơ chế trám xanh 

Trước khi bàn đến các món kho hay hầm cầu kỳ, việc loại bỏ nhựa và vị chát tự nhiên là “chướng ngại vật” đầu tiên bạn cần vượt qua để món ăn đạt chuẩn.

Khác với trám đen (chỉ cần om nóng), trám xanh có kết cấu vỏ dày và vị chua chát mạnh hơn, do đó cách làm trám xanh cần tác động vật lý nhiều hơn.

• Rửa và chà xát: Trám sau khi mua về cần được rửa sạch bụi bẩn. Bạn nên chà xát mạnh tay các quả vào nhau hoặc dùng bàn chải cọ sạch để lớp phấn và nhựa bên ngoài bong ra.
• Đập dập hoặc khía: Để gia vị có thể thấm sâu và vị chát thoát ra ngoài khi nấu, bạn cần dùng dao khía dọc quả trám hoặc dùng chày đập dập nhẹ.
• Ngâm nước muối: Sau khi đập dập, thả ngay trám vào thau nước muối loãng trong khoảng 30 phút. Nước muối sẽ trung hòa nhựa cây, giúp trám trắng hơn và giảm độ chát đáng kể.
• Luộc sơ (Chần): Đun sôi nước, thả trám vào luộc khoảng 3-5 phút rồi đổ ra rửa lại bằng nước lạnh. Bước này giúp trám mềm hơn và sẵn sàng cho các công đoạn chế biến tiếp theo.

Công thức chế biến trám xanh

Khi đã có trong tay nguyên liệu trám đã được sơ chế sạch sẽ, chúng ta sẽ bắt tay vào biến tấu những món ăn mặn đậm đà, mang đậm hồn cốt ẩm thực Việt.

Trám xanh kho thịt ba chỉ

Sự kết hợp giữa vị béo ngậy của mỡ heo và vị chua thanh, chát nhẹ của trám tạo nên sự cân bằng hoàn hảo, giúp món ăn trám kho thịt không bị ngấy.

Chuẩn bị: Thịt ba chỉ thái miếng vừa ăn, trám xanh đã sơ chế, hành khô, nước mắm ngon, nước hàng (nước màu).

Thực hiện:

• Ướp thịt với nước mắm, tiêu, hành tím băm nhỏ trong 15 phút.
• Đảo thịt trên chảo nóng cho xém cạnh để mỡ chảy ra bớt.
• Cho trám vào đảo cùng khoảng 5 phút cho ngấm mỡ.
• Thêm nước hàng và một bát nước sôi xâm xấp mặt thịt. Kho lửa nhỏ (liu riu) trong khoảng 30-40 phút đến khi nước sốt sệt lại, trám mềm nhừ và thịt chuyển màu nâu cánh gián đẹp mắt.

Cá kho trám xanh

Nếu thịt lợn mang lại độ ngậy, thì cá kho trám lại là bản giao hưởng của vị mặn mòi từ biển cả và hương thơm khử tanh tuyệt vời của loại quả rừng này. Khi làm món quả trám kho cá, chất chua nhẹ trong trám còn có tác dụng làm mềm xương cá một cách tự nhiên.

Chuẩn bị: Cá trắm hoặc cá chép (cắt khúc), trám xanh, riềng, gừng, sả.

Cách kho cá với trám xanh:

Dù là món ăn được coi là đặc sản vùng miền với hương vị lạ miệng nhưng cách làm cá kho trám tương đối đơn giản:

• Lót riềng, gừng, sả dưới đáy nồi, nên dùng nồi đất để giữ nhiệt tốt hơn.
• Xếp cá và trám xen kẽ nhau.
• Rưới nước mắm, nước hàng và vài lát ớt lên trên.
• Kho lửa lớn cho sôi bùng, sau đó hạ lửa nhỏ nhất, kho liu riu từ 2-3 tiếng. Trám xanh kho cá càng lâu, thịt càng chắc, trám càng bùi và xương cá sẽ mềm rục, ăn rất đưa cơm.

Cá kho quả trám không chỉ đưa cơm mà còn mang lại giá trị dinh dưỡng cao cho mỗi bữa ăn trong gia đình. Cá kho trám trắng hay cá kho trám đen cũng có quy trình và cách làm tương tự. 

Bên cạnh món quả trám xanh kho cá, người dùng cũng có thể tham khảo món trám dầm mắm ớt được lưu truyền từ lâu. 

Trám xanh dầm mắm ớt

Để lưu giữ hương vị mùa trám lâu hơn, phương pháp ngâm mắm là lựa chọn tối ưu cho những ai bận rộn nhưng vẫn muốn có món ăn kèm chất lượng.

Thực hiện:

• Trám sau khi luộc chín mềm, tách bỏ hạt, lấy phần cùi.
• Pha nước mắm đường theo tỷ lệ: 1 bát nước mắm : 1/2 bát đường : 1 thìa giấm (đun sôi để nguội).
• Xếp cùi trám vào hũ thủy tinh cùng tỏi, ớt thái lát.
• Đổ ngập nước mắm đã pha. Chỉ sau 1-2 ngày là có thể sử dụng. Món này ăn kèm rau muống luộc là “chuẩn bài”.

Nhìn chung, khi đã có cách nấu cá kho trám hay cách làm thịt kho trám chuẩn thì hầu hết các chất dinh dưỡng sẽ được giữ lại

Giá trị dinh dưỡng và lợi ích sức khỏe

Không chỉ đơn thuần là một nguyên liệu nấu nướng, các nghiên cứu khoa học và y học cổ truyền còn chỉ ra trám xanh là một vị thuốc quý với hàm lượng dinh dưỡng đáng kinh ngạc.

Theo tài liệu từ Bảng thành phần thực phẩm Việt Nam (Viện Dinh dưỡng Quốc gia) và các nghiên cứu dược lý, trong 100g cùi trám chứa nhiều vi chất quan trọng:

• Canxi vượt trội: Hàm lượng Canxi trong trám có thể lên tới 204mg/100g (số liệu tham khảo tương đối tùy giống trám), cao hơn nhiều so với một số loại sữa và thủy hải sản, rất tốt cho hệ xương khớp.
• Hỗ trợ hô hấp: Theo Đông y, trám có vị chua, ngọt, chát, tính bình, có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, lợi yết hầu. Chúng thường được dùng trong các bài thuốc trị ho, viêm họng mãn tính và khản tiếng.
• Chất chống oxy hóa: Lớp vỏ xanh và nhựa trám chứa nhiều polyphenol, giúp kháng khuẩn và chống lại các gốc tự do trong cơ thể.

Do đó, việc bổ sung các món ăn từ trám vào thực đơn không chỉ giúp đổi vị mà còn là cách tự nhiên để tăng cường sức đề kháng cho cả gia đình.

Xem thêm:

• Cách muối trám đen bùi béo, không bị chát trong thời gian dài
• Hướng dẫn cách làm cà muối tương ớt siêu giòn nhanh chóng

Cách nấu quả trám xanh thực tế không quá phức tạp nhưng đòi hỏi sự tinh tế trong việc sơ chế và canh lửa. Nắm vững những kỹ thuật khử chát và các công thức kho nấu kể trên, bạn hoàn toàn có thể tự tin chiêu đãi gia đình những bữa cơm đậm chất truyền thống, vừa lạ miệng vừa bổ dưỡng. Hãy thử bắt tay vào bếp ngay hôm nay để cảm nhận trọn vẹn vị bùi, chua thanh đặc trưng của thức quà thiên nhiên này.