Bà bầu kiêng những gì trong thai kỳ để luôn khỏe mạnh?

Bầu kiêng những gì luôn là thắc mắc hàng đầu của các chị em ngay khi vừa biết mình có thêm một sinh linh bé nhỏ đang hình thành trong cơ thể. Giai đoạn 9 tháng 10 ngày không chỉ là hành trình của tình yêu thương mà còn là thử thách về sự kiên trì, khi người mẹ phải thay đổi hoàn toàn thói quen sống để bảo vệ mầm sống non nớt. 

Vì sao bà bầu cần kiêng cữ khi mang thai?

Việc tuân thủ các nguyên tắc kiêng cữ không đơn thuần là nghe theo kinh nghiệm truyền miệng, mà thực tế đây là những biện pháp bảo vệ mang tính khoa học dựa trên sự thay đổi sinh lý đặc biệt của người phụ nữ.

Trong suốt thai kỳ, hệ thống miễn dịch của người mẹ bị suy giảm tự nhiên để cơ thể không đào thải thai nhi (vốn được coi là một vật thể lạ). Điều này vô tình khiến mẹ bầu dễ bị tấn công bởi vi khuẩn, virus và các tác nhân gây hại từ môi trường. 

Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí The Lancet chỉ ra rằng, thai nhi trong 12 tuần đầu tiên cực kỳ nhạy cảm với các tác động ngoại cảnh; chỉ một sai lầm nhỏ trong ăn uống hoặc sinh hoạt cũng có thể dẫn đến dị tật bẩm sinh hoặc sảy thai ngoài ý muốn. Do đó, kiêng cữ đúng cách chính là thiết lập một “lá chắn” an toàn cho bé.

Bà bầu nên kiêng gì để tốt cho cả mẹ và bé?

Để duy trì một thai kỳ thuận lợi, mẹ bầu cần rà soát lại toàn bộ lối sống từ thực đơn hằng ngày cho đến các thói quen vận động. 

Bà bầu kiêng gì trong chế độ ăn uống?

Dinh dưỡng là con đường trực tiếp nuôi dưỡng bào thai, nhưng cũng là con đường ngắn nhất dẫn đến ngộ độc nếu không được kiểm soát chặt chẽ.

• Các loại cá chứa hàm lượng thủy ngân cao: Theo khuyến cáo từ Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA), phụ nữ mang thai nên tránh xa cá thu vua, cá kiếm, cá kình. Thủy ngân tích tụ có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến hệ thần kinh đang phát triển của thai nhi.
• Thực phẩm tươi sống và chưa chín kỹ: Sushi, bít tết tái hay trứng lòng đào ẩn chứa vi khuẩn Listeria và ký sinh trùng Toxoplasma. Nghiên cứu cho thấy nhiễm khuẩn Listeria ở mẹ bầu có nguy cơ gây sảy thai hoặc sinh non cao gấp 10 lần so với người bình thường.
• Sản phẩm từ sữa chưa tiệt trùng: Các loại phô mai mềm thường chứa vi khuẩn có hại. Mẹ chỉ nên sử dụng các sản phẩm đã qua xử lý nhiệt để đảm bảo an toàn.
• Đồ uống có cồn và caffeine: Rượu có thể gây ra hội chứng rượu bào thai (FASD), trong khi nồng độ caffeine quá cao (trên 200mg/ngày) làm tăng nguy cơ nhẹ cân ở trẻ sơ sinh.

Có bầu nên kiêng gì trong sinh hoạt hàng ngày?

Bên cạnh chuyện ăn uống, những thói quen di chuyển và chăm sóc cơ thể cũng cần được điều chỉnh để phù hợp với trọng lượng cơ thể đang ngày một tăng lên.

Việc vận động quá sức hoặc thực hiện các động tác mang vác nặng là điều tối kỵ, đặc biệt là trong tam cá nguyệt đầu tiên và cuối cùng. Khi mang thai, hormone Relaxin được tiết ra làm giãn các dây chằng, khiến khớp xương lỏng lẻo hơn, mẹ bầu rất dễ bị chấn thương nếu vận động mạnh.

Ngoài ra, hãy lưu ý:

• Tắm nước quá nóng hoặc xông hơi: Nhiệt độ cơ thể mẹ tăng lên trên 39°C (102°F) trong thời gian dài có thể gây ra các khuyết tật ống thần kinh ở thai nhi.
• Sử dụng hóa chất mạnh: Các loại thuốc nhuộm tóc chứa amoniac nồng độ cao hoặc sơn móng tay có thành phần phthalates nên được hạn chế để tránh ảnh hưởng đến sự phát triển nội tiết của bé.
• Tiếp xúc với phân mèo: Đây là nguồn lây nhiễm ký sinh trùng Toxoplasma hàng đầu, dễ gây ra các vấn đề về thị giác và não bộ cho trẻ sau này.

Có bầu kiêng gì về tâm lý và cảm xúc?

Sức khỏe tinh thần của người mẹ có mối liên hệ mật thiết với sự phát triển trí não của con thông qua các hormone nội tiết.

Nhiều nghiên cứu từ Đại học Cambridge đã chứng minh rằng, khi mẹ bầu bị stress kéo dài, nồng độ hormone Cortisol tăng cao sẽ đi qua nhau thai, ảnh hưởng đến cấu trúc não bộ và khả năng điều chỉnh cảm xúc của trẻ sau khi sinh. Vì vậy, mẹ bầu cần tránh:

• Căng thẳng, áp lực công việc quá mức: Hãy học cách buông bỏ và ưu tiên cho việc nghỉ ngơi.
• Các tác động gây xúc động mạnh: Tránh xem phim kinh dị, đọc tin tức tiêu cực hoặc tham gia vào các cuộc tranh luận gay gắt. Một tâm thế bình thản là liều thuốc bổ quý giá nhất cho thai nhi.

Có bầu kiêng những gì theo dân gian?

Dân gian Việt Nam có nhiều quan niệm kiêng cữ lâu đời, dù một số điều chưa được khoa học kiểm chứng hoàn toàn nhưng “có thờ có thiêng, có kiêng có lành” vẫn được nhiều gia đình áp dụng.

Theo quan niệm xưa, mẹ bầu thường được khuyên tránh đi đám tang để không bị “hơi lạnh” làm ảnh hưởng đến sức khỏe. Về góc độ khoa học, đám tang là nơi đông người, chứa nhiều vi khuẩn và bầu không khí u buồn, dễ khiến mẹ bầu suy sụp tinh thần hoặc nhiễm bệnh. Ngoài ra, các cụ còn khuyên không nên chụp ảnh khi mang thai vì sợ “mất duyên” của bé, tuy nhiên đây hoàn toàn là quan niệm cũ, ngày nay việc lưu giữ khoảnh khắc mang thai là điều hoàn toàn bình thường và mang lại niềm vui cho người mẹ.

Điều quan trọng nhất là mẹ nên chọn lọc những kinh nghiệm dân gian mang tính tích cực và không gây hại cho sức khỏe để áp dụng một cách thông minh.

Việc tìm hiểu kỹ bầu kiêng những gì chính là bước chuẩn bị quan trọng nhất để các bậc làm cha làm mẹ đón chào thiên thần nhỏ một cách trọn vẹn. Mỗi sự hy sinh nhỏ trong thói quen hằng ngày hôm nay đều là sự đầu tư vô giá cho tương lai rạng rỡ của con. Hãy lắng nghe cơ thể mình, duy trì lối sống lành mạnh và đừng quên thăm khám định kỳ để nhận được những tư vấn chuyên khoa chính xác nhất từ bác sĩ.

Thoại Nguyễn

CEO của Nguyễn Gia Capital – doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất và phân phối gia vị, đồ ăn vặt chất lượng cao. Với định hướng phát triển bền vững và khát vọng mang hương vị Việt vươn xa, tôi cùng đội ngũ Nguyễn Gia Capital không ngừng mở rộng hệ thống phân phối sỉ và lẻ trên toàn quốc, hoàn thành mục tiêu đưa những hương vị đậm đà, tinh túy và an toàn đến với mọi gia đình Việt trên khắp thế giới.